Artikelen.
Onderstaande artikels, gepubliceerd in ons tijdschrift Focus, kunnen (tenzij anders aangegeven) gratis aangevraagd worden bij één van de volgende contactpersonen :
- tabora@pandora.be (Jenny)
- sassekten@yahoo.com (Johan)
klik op één van onderstaande titels om de samenvatting te zien
ALGEMEEN
- Weg uit de sekte: wat overkomt mij?
- Fanatiek gedrag
- Hersenspoeling en Zablocki
- Kinderen binnen totalitair gestructureerde sektarische omgevingen
- Angst bij ex-sekteleden: neurologische en psychologische reflecties
JEHOVAH'S GETUIGEN
- Vaccinaties en Jehovah’s Getuigen
- Jehovah's Getuigen, chronologie en 1914
- Jehovah's Getuigen en de bloedkwestie
o Weg uit de sekte: wat overkomt mij?
In ons werkveld worden we vaak geconfronteerd met mensen die net één of andere sektarische ervaring achter de rug hebben, dan wel ernstige twijfels hebben omtrent hun lidmaatschap. Ze zijn angstig, slapen slecht en twijfelen voortdurend omtrent de ‘waarheid’ die ze geleerd hebben. Ze weten niet wat hen overkomt. Het verlaten van de sektarische beweging is voor vele ex-leden een pijnlijke ervaring, en kan op zich reeds voor spanningen, stress en psychologische aanpassingsproblemen zorgen. Vaak worden de sociale banden met de andere leden volledig verbroken of worden de contacten drastisch verminderd. Men voelt zich sociaal geïsoleerd, eenzaam, alleen op de wereld, want plotseling hoort men er niet meer bij. Men denkt voor eeuwig verdoemd en verloren te zijn. Het vertrouwen is geschaad. Men kan zich erg onzeker gaan voelen omtrent hun eigen identiteit en toekomstperspectief. Wie ben ik nu eigenlijk? Wat moet ik nu doen met mijn leven? Heeft mij leven eigenlijk nog zin? Wanneer men de beweging verlaat kunnen er existentiële breuklijnen ontstaan zijn die niet meer te overbruggen zijn. Men heeft bv. zijn studies opgegeven, een kind verloren t.g.v. feit dat de beweging geen geloof stelde in de traditionele geneeskunde, geen inkomsten meer omdat men jaren vrijwillig heeft gewerkt voor een beweging die niet voorzag in de sociale zekerheid van haar leden, of men heeft geen afscheid kunnen nemen van een terminaal ziek familielid omdat het niet mocht van de sekte, enz… Vaak moet men schuld-en angstgevoelens trachten te overwinnen. De brochure “Weg uit de sekte: wat overkomt mij?” probeert mensen wat meer inzicht te geven in wat hen overkomt en hoopt dat het hen een stap dichter kan brengen in hun zoektocht naar rust, evenwicht en stabiliteit, maar ook naar zichzelf, hopelijk tot het besef komend dat er nog een leven is na de sekte.
o Fanatiek gedrag
In de gehele menselijke geschiedenis is er waarschijnlijk geen periode geweest die niet gekentekend werd door fanatisme. Fanatisme kent geen onderscheid tussen ras, geslacht, sociale achtergrond, beroep en geografische ligging. Maar wat is fanatisme? Wat zijn de kenmerken van fanatiek gedrag en hoe dient men zich te gedragen t.a.v. hen die deel uitmaken van een fanatieke religieuze sekte?
o Hersenspoeling en Zablocki
Zablocki, professor sociologie aan de Rutgers University (V.S.), veroorzaakt een golf van verontwaardiging met een artikel "The Blacklisting of a Concept: The Strange History of the Brainwashing Conjecture in the Sociology of Religion" dat hij publiceerde in het oktober 1997 en april 1998 nummer van Nova Religio, een wetenschappelijk tijdschrift dat gewijd is aan alternatieve geloofssystemen. Zijn voornaamste bedoeling was aan te tonen dat hersenspoeling een precies en empirisch te toetsen concept is, ondanks het feit dat hersenspoeling door de meerderheid van onderzoekers binnen de godsdienstsociologie als een verouderd concept werd behandeld. Zablocki argumenteerde dat vele geleerden de theorie omtrent hersenspoeling te snel hadden afgeschreven. “Hersenspoeling” als studieobject was volgens Zablocki verouderd geworden binnen de sociologie, niet omdat er van bewezen werd dat het onwetenschappelijk was, maar wel omdat de grote meerderheid van geleerden volgens hem de grens van de objectiviteit overschreden hadden en apologeten zouden geworden zijn van de sektarische groeperingen. In dit artikel wordt ingegaan op de volgende vragen: Wat is hersenspoeling? Hoe heeft dit concept zich historisch ontwikkeld? Welke zijn de componenten van de theorie van Zablocki?
o Kinderen binnen totalitair gestructureerde sektarische omgevingen (gratis)
“Kindermishandeling” is een topic dat bij discussies omtrent sektarische groeperingen vaak aan bod komt. Dit hoeft ons evenwel niet te verbazen. Dat de aanwezigheid van kinderen binnen totalitair gestructureerde sektarische omgevingen een probleem kan vormen wordt niet enkel erkend door S.A.S. (Studie-en Adviesgroep Sekten) en zusterorganisaties zoals het ADFI (Association pour la Défense de la Famille et de l’Individu), maar ook door wettelijke instanties. Kinderen die opgroeien binnen een totalitair gestructureerde omgeving passen zich nog gemakkelijker dan volwassenen aan dergelijke omgevingen en de hierbinnen gestelde eisen aan. Niet enkel ideologische kenmerken van sektarische groeperingen zijn bepalend maar tevens structurele kenmerken spelen een essentiële rol bij het voorkomen en instandhouden van kindermisbruik. In het artikel worden verschillende vormen (medische, seksuele, fysieke) van mishandeling binnen sektarische groeperingen besproken alsook een eerste inzicht gegeven in de specifieke problemen die hiertoe aanleiding kunnen geven.
o Angst bij ex-sekteleden: neurologische en psychologische reflecties(gratis)
Angst is een veelvoorkomende problematiek bij ex-sekteleden. Het betekent voor velen een gevangenschap zonder zichtbare muren die een bedreiging vormt voor het psychologische welzijn. De soms jarenlange angstconditionering zou zowel op neurologisch als psychologisch gebied tot ernstige afwijkingen aanleiding geven. Uit de sektarische beweging gaan, betekent dus geenszins dat de angst van de ene op de andere dag uit de menselijke geest kan verbannen worden. Hoewel men enige tijd nodig heeft om opnieuw een leven zonder angst te kunnen leiden in een wereld die voordien als kwaadaardig werd afgedaan, is het voor de meeste ex-leden na verloop van tijd wel mogelijk om opnieuw een leven zonder angst te leiden!
o Vaccinaties en Jehovah’s Getuigen
Als men het heeft over geneeskunde en sekten denkt men vaak spontaan aan de Getuigen van Jehovah en de kwestie van de bloedtransfusies. De Getuigen van Jehovah zijn hiermee echter niet aan hun proefstuk toe. Naast het verbod van bloed hebben Jehovah’s Getuigen in het verleden reeds een verbod afgekondigd op orgaantransplantaties (in de jaren ’60 aanzien als kannibalisme) en vaccinaties (in de jaren ’20, ’30 en ’40, waarbij dit werd gezien als een duivelse praktijk)(zie artikel verderop). Dit laatste is minder of totaal niet bekend onder de aanhangers . De waarde van de in dit artikel besproken informatie ligt hem in de bruikbaarheid ervan om aan te tonen hoe menselijk (en niet van God afkomstig) hun kijk op de medische wereld en interpretatie van bijbelse passages, die ingeroepen werden ter verdediging van hun opvattingen omtrent vaccinaties, wel was. Ideeën van enkelingen werden als Gods wil gepresenteerd in een tijdschrift dat als 'geestelijk voedsel ter rechter tijd’ werd (en nog steeds wordt) beschouwd.
o Jehovah's Getuigen, chronologie en 1914
Men kan geen Getuige van Jehovah zijn wanneer men het jaartal 1914 verwerpt. Dit wordt bijvoorbeeld geïllustreerd door de Wachttoren van 1 april 1986 waarin het volgende wordt gezegd : “Voordat iemand door Jehovah’s Getuigen als een goedgekeurde verbondene wordt beschouwd, moet hij het geheel van ware bijbelse leerstellingen aanvaarden, met inbegrip van de schriftuurlijke geloofsovertuigingen die uniek zijn voor Jehovah’s Getuigen. Wat houden die geloofsovertuigingen zoal in? … Dat 1914 niet alleen het einde van de tijden der heidenen en de oprichting van het koninkrijk Gods in de hemel kenmerkte, maar ook de tijd waarop Christus’ voorzegde tegenwoordigheid is begonnen (Lukas 21:7-24; Openbaring 11:15-12:10).” Bovendien berust het gehele theologische raamwerk van Jehovah's Getuigen op dit jaartal. Om dit wankel fundament waarop dit jaartal is gebaseerd, namelijk, de bewering dat de vernietiging van Jeruzalem door Nebukadnezar II zich in het jaar 607 v.G.T heeft voorgedaan en niet in het jaar 587/586 v.G.T., zoals dit door de wetenschap wordt aanvaard, te funderen, maken Jehovah's Getuigen op een erg selectieve manier gebruik van het archeologisch bewijsmateriaal. Vooraleer op dit bewijsmateriaal in te gaan we in dit artikel eerst ingaan op de wijze waarop het Genootschap tot dit jaartal van 1914 komt, evenals op de centrale doctrines die onherroepelijk verbonden zijn met 1914.
o Jehovah's Getuigen en de bloedkwestie
Jehovah's Getuigen zijn vooral bekend omwillen van hun opvattingen omtrent bloedtransfusies. In dit artikel wordt ingegaan wat zij nu precies geloven omtrent deze doctrine, alsook de evolutie weergegeven die deze doctrine doorheen de jaren heeft ondergaan. Wat wordt nu besproken heeft in geen geval de bedoeling te ontkennen dat er zekere risico’s kleven aan het gebruik van bloed. Dat er een risico bestaat staat buiten kijf. Ook heeft het niet het doel aan te tonen dat iemand die een persoonlijke, ongedwongen keuze maakt om transfusies (of enige bloedcomponenten en -fracties) te weigeren onjuist handelt. Maar wat is gebeurd met de Watch Tower Society op het terrein van bloed toont krachtig aan hoe wetticisme een organisatie kan leiden tot een moeras van inconsequenties, met de mogelijkheid dat haar leden worden blootgesteld aan tal van ongunstige gevolgen
